پنجشنبه، ۲۸ آبان ۱۴۰۵

جستجو در اطلاع‌نیوز

برای انتخاب خبر از کلیدهای بالا و پایین و Enter استفاده کنید.

گفت و گو با سارا محبی مدرس و تهیه کننده تئاتر

گفت و گو با سارا محبی مدرس و تهیه کننده تئاتر

سارا محبی، متولد ۱۳۵۵ در تهران، کارگردان، تهیه‌کننده و مدرس تئاتر است. او فارغ‌التحصیل کارشناسی رشته بازیگری و کارگردانی از دانشگاه آزاد است و دختر اصغر محبی، بازیگر پیشکسوت سینمای ایران، است. وی همچنین در حوزه تئاتر، تهیه و کارگردانی آثار نمایشی متعددی را در سالن‌های معتبر به عهده داشته است، از جمله نمایش «مده‌آ» در تالار مولوی دانشگاه تهران و بیش از سی نمایش حرفه‌ای دیگر.

سارا محبی به عنوان مدرس بازیگری و کارگردانی، به‌ویژه برای کودکان و نوجوانان، فعالیت می‌کند. او متد‌های خاصی را برای آموزش بازیگری به هنرجویان طراحی کرده و مدیر آموزشگاه سینمایی روزنه است. به همین خاطر گفت و گویی در زمینه تهیه­کنندگی تئاتر داشته­ایم.

نخستین سوال خود را این چنین مطرح می­کنیم که مهم‌ترین ویژگی‌های یک پروژه تئاتری موفق از نظر شما چیست؟

من فکر می­کنم بر پایه اصول آکادمیک ، باید قبل از هر چیز به سه بخش بنیادی؛ طراحی پروژه، اجرای پروژه و نتیجه پروژه اشاره کرد. به عبارت دیگر این سه بخش همان مراحل پیش تولید، تولید و پسا تولید است که هر بخش با به کار گیری قواعد نمایش ، زیبایی شناسی ، موسیقی ، ادبیات و معماری، نهایتا موجب بروز و ظهور تئاتر می­شوند. موفق بودن یا نبودن یک پروژ تئاتر که در سؤال شما مطرح شد به عامل کیفییت در هر سه بخش که اشاره کردم بستگی دارد. البته عوامل دیگری از جمله، نیروی انسانی متخصص، میزان سرمایه گذاری، عامل زمان مناسب در بخش­های اول و دوم، وضعیت و شرایط اجتماعی در زمان نمایش و غیره نیز در موفقیت و یا عدم موفقیت یک پروژه تئاتری مؤثر و تعیین کننده هستند.

چگونه منابع مالی مورد نیاز برای یک نمایش را تأمین می‌کنید؟

من سالهای نسبتا طولانی در حوزه آموزش تئاتر و سینما فعال بودم. قبل از ورود به دانشگاه، مدت زیادی کنار پدرم – اصغر محبی از پیشکشوتان سینما – همکاری مستمر داشتم. اینجا لازم است اشاره کنم که همکاری با پدرم شانس بزرگی برای من بود و بسیار از او آموختم. ایشان بسیار مسئولیت پذیر بودن و این مسئولیت پذیری خود به خود در من هم نهادینه شد. پدرم بخشی از درآمد آموزشگاه را به تولید فیلمهای کوتاه، تله فیلم و یا اجرای نمایش اختصاص می­داد. سالها بعد که خودم آموزشگاه سینمایی روزنه را تأسیس کردم همین شیوه را به کار بردم و نتیجه خوبی داشت. تعداد قابل توجهی نمایش در سالن پردیس تئاتر شهرزاد به تهیه کنندگی خود من به روی صحنه رفت و موفقیت­های چشمگیری حاصل شد.

نقش تهیه‌کننده در انتخاب متن، کارگردان و بازیگران یک اثر چیست؟

تهیه کنندگی در تئاتر نسبت به تهیه کنندگی در سینما، اگر چه دارای وجوه مشترکی هستند، اما تفاوتهای بسیار بزرگی هم دارند. مثلا ، نوع نگاه ، دانش و تجربیات ، انگیزه و هدفمندی و غیره می­توانند در اننخاب متن و سایر عوامل بسیار تعین کننده باشند که اگر لازم شد بیشتر به آن خواهم پرداخت، اما بگذارید برای درک بهتر به موضوع تهیه کنندگی نمایش در تئاتر بپردازیم. فرض کنید ما به عنوان تهیه کننده با دو گروه یا بهتر بگویم دو گونه تئاتر روبرو هستیم! یک گروه شامل نمایش های قاعده­مند و یک گروه نمایش های بی­قاعده، در مورد گروه اول یعنی تهیه کنندگی نمایشهای قاعده مندکه با توجه به ساختار منسجمی که دارند تلاش می­کنند بوسیله بهره گیری از همه اصول هنری نمایش، موجبات رشد و اعتلای فرهنگ مخاطب را فراهم آورند. بی تردید انگیزه های مالی نمی­تواند صرفا اولویت اول تهیه کننده باشد، اگر چه هر فعالیت فرهنگی و یا هنری می­بایست توجیه اقتصادی داشته باشد تا بتواند به حیات خود ادامه دهد اما گروه دوم از نمایش هایی­که قاعده مند نیستند و از هیچ یک از قواعد هنر نمایش تبعیت نمی­کنند و یا شاید هم اساسا با قواعد کلاسیک ادبی و هنری نمایش آشنا نباشند و شما خیلی زود متوجه می­شوید که اثر به اجرا درآمده از هیچ الگو ، سبک و یا مکتب هنری و یا فرهنگی پیروی نمی­کند و به کلی از هر اندیشه­ای تهی است، به کارگیری مجموعه­ای از حرکات بی قاعده و غیر متعارف و استفاده از دیالوگ هایی که همه مرزهای اخلاقی و اجتماعی را نادیده می­گیرد. تهیه کنندگی چنین آثاری  هدفی جز هنجار شکنی آنهم به قصد درآمد زایی دنبال نمی­کند. این شاخصه ها معیار تهیه­کننده را در انتخاب متن و سایر عوامل نمایش تعیین می­کند.

چطور می‌توانید بین اهداف هنری یک نمایش و جنبه‌های تجاری آن تعادل ایجاد کنید؟

برای ایجاد تعادل بین جنبه های تجاری و اهداف هنری نمایش، فرمول خاص و ‌مدونی ‌نداریم. به نظر من بستگی به  تیز هوشی و تجربه تهیه کننده دارد. تهیه کننده اگر با هوش باشد و کمی هم با مبانی و قواعد بیزینس آشنایی داشته باشد که همه ما آدمها به اندازه کافی وکمی هم بیشتر آشنایی داریم، پس می­شود به سادگی میان این دو بخش مهم تعادل را بر قرار کنیم. نکته مهم اینجاست که آیا ما به اهداف هنری وفادار هستیم؟ حالا بیایید فرض کنیم که وفادار هستیم، من باید از طریق یک شیوه بدیع و خلاقانه بتوانم اندیشه و مفاهیم نهفته در لایه های نمایش رو خیلی روان و قابل درک به مخاطبم انتقال دهم، باید مراقب باشم مفاهیم و اهداف اثر تحت الشعاع جذابیتهای گیشه قرار نگیرد و از طرفی نسبت به رونق گیشه هم بی مهری اعمال نشود و درست اینجاست که باید روی انتخاب متن دقت کافی داشت! باید روی متنی سرمایه گذاری کرد که این پتانسیل و فضا را در اختیار قرار دهد. متنی با نقطه عطف های غافلگیر کننده و ساختاری دراماتیک و منسجم، استفاده درست و خلاقانه از موسیقی می­تواند سطح رضایتمندی تماشاگر را افزایش دهد، به عقیده من توفیق تجاری یک اثر نمایشی در پی اجرای خلاقانه آن اثر خواهد آمد.

با توجه به شرایط فعلی تئاتر، آینده این هنر را چگونه می‌بینید؟

شکی نیست که هنر بطور اهم و تئاتر بطور اخص در شرایط رفاه می­تواند رشد کند، اما این بدان معنا نیست که اگر شرایط اقتصادی و اجتماعی از رفاه فاصله پیدا کند، کشتی هنر به گل می­نشیند. هنر در ذات خود پویا است و در سکون نمی­ماند و به هر شکلی خود را جاری می­سازد. هنر قادر است خود را بازسازی کند و با هر شرایطی خود را تطبیق دهد. اگر سالن و صحنه ای برای جولان پیدا نکند خود را به خیابان می­رساند و تماشاگرانی را در همان خیابان به دور خود گرد می­اورد و به زیبایی تمام خود را به رخ می­کشاند. مگر نمایش تعزیه معطل سالن و صحنه می­ماند. همه ما با نمایشهای خیابانی آشنا هستیم، این روزها نمایش و نمایش خوانی زینت بخش بعضی از کافه ها شده اند، خلاصه آنکه نمایش از اول بوده است و تا به آخر خواهد بود.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *