به گزارش اطلاع نیوز به نقل از انصافنیوز، مسعود فروزنده، تاریخپژوه و تحلیلگر سیاسی، در گفتوگو با انصاف نیوز، مهمترین مانع بازگشت ایرانیان خارج از کشور را نه صرفاً سوابق سیاسی و فرهنگی آنان، بلکه گفتمان بخشی از ساختار سیاسی ایران دانست؛ گفتمانی که خروج نیروهای ناهمسو از کشور را به سود استمرار حکمرانی میداند.
فروزنده در مورد شکلهای مختلف مواجهه با مخالفان، به انصاف نیوز گفت: از دهه ۱۳۷۰ دو رویکرد متفاوت در مواجهه با مخالفان شکل گرفت. رویکرد نخست که در دولت خاتمی برجسته شد، بر امکان گفتوگو با مخالفان و فراهم کردن زمینهی بازگشت نیروهای سیاسی و فرهنگی تأکید داشت. حامیان این دیدگاه معتقد بودند حتی کسانی که با آرمانهای اصلی انقلاب اسلامی زاویه دارند، میتوانند به نیروهایی سازنده تبدیل شوند و گفتوگو با آنان مانع حرکتشان به سمت دشمنی خواهد شد.
او این رویکرد را با شعار ایران برای ایرانیان توضیح داد و گفت: در مقابل، رویکرد دیگری از خالصسازی دفاع میکرد؛ رویکردی که از دهه ۱۳۸۰ و بهویژه در سالهای ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸ برجسته شد. حامیان این دیدگاه معتقد بودند هرچه عناصر ناهمسو و مخالف از ساختار داخلی کنار گذاشته شوند، امکان استمرار حکمرانی بیشتر خواهد شد. مسائل
سال ۱۳۸۸ یکی از مقاطع اوجگیری این رویکرد است.
این تاریخپژوه در ادامه به بازگشت شماری از ایرانیان خارج از کشور پس از جنگ ۱۲ روزه اشاره کرد و گفت: این جنگ در بخشی از نیروهای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی مخالف جمهوری اسلامی، نوعی همدلی و احساس تعلق دوباره به جامعه داخل ایران ایجاد کرد؛ احساسی که برخی از آنان را به تصمیم برای بازگشت سوق داد.
فروزنده با اشاره به تنوع چهرههای بازگشته، از سیاستمداران و خوانندگان تا بازیگران سینما و کنشگران سیاسی با گرایشهای مختلف، توضیح داد که دربارهی پیامدهای این بازگشتها دو نگاه متفاوت وجود دارد.
اوگفت: گروهی در داخل ساختار سیاسی و فرهنگی نگرانند که در صورت شکلگیری حرکتی اعتراضی در نبود احزاب و جریانهای سیاسی شناسنامهدار، این چهرهها به مراجع تازهای برای افکار عمومی تبدیل شوند. از نگاه این گروه، بازگشت افرادی که پیشتر از فضای سیاسی و فرهنگی کشور کنار گذاشته شده بودند، ممکن است موقعیت و نفوذ آنان را دوباره تقویت کند.
در مقابل، گروهی دیگر، از جمله برخی نیروهای میانهرو و نزدیک به رویکرد دولتهای خاتمی و روحانی، بازگشت این افراد را لزوماً تهدید نمیدانند. از منظر این گروه، حضور چهرههای مختلف در ایران میتواند به تشدید اختلافها و واگرایی در میان مخالفان خارج از کشور منجر شود.
او در پایان تأکید کرد که اختلاف بر سر بازگشت ایرانیان خارج از کشور، در واقع بازتاب دو نگاه متفاوت به جامعه، مخالفان سیاسی و شیوه استمرار حکمرانی است؛ دو نگاهی که یکی بر حذف نیروهای ناهمسو و دیگری بر امکان گفتوگو و جذب آنان تأکید دارد.