به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری، این فراخوان چهارمین فراخوان برنامه حمایت از پژوهش عمیق شرکتهای دانشبنیان است که در راستای مأموریتگراشدن پژوهشها و حمایت از طرحهای پژوهشی که به فناوریهای روز دنیا میپردازد و میتواند باری از دوش صنعتگران کشور بردارد، اجرا می شود.
نرخ بالای شیوع ناباروری در زوجهای ایرانی که با میزان حدود ۲۰.۳ درصد (چهار میلیون زوج نابارور در کشور) که بالاتر از نرخ میانگین جهانی است، ضرورت ارایه راهکارهای مؤثر در رفع این مشکلات را دوچندان کرده است. پیشبینی میشود که سالانه حدود ۸۸ هزار زوج نیز به آمار ناباروری اضافه شود. براساس این آمار، نقش و علل مردانه درصد بیش تری را شامل میشود. روشهای معمول برای جداسازی اسپرم زمانبر بوده و کارآمدی پایینی دارند.
سیستمهای میکروفلوئیدیک به دلیل ویژگیهایی که سلول اسپرم در میکروکانالها از خود نشان میدهند، میتوانند برای جداسازی اسپرم، مناسب باشند. این ویژگیهای اسپرم در میکروکانالها باعث شده تا انتخاب اسپرم با سیستمهای میکروفلوئیدیک بسیار شبیه به شرایط درونتنی باشد. هدف از این فراخوان، طراحی و تولید کیت جداسازی اسپرم با استفاده از سیستم میکروفلوئیدیک و پوششدهی اسید هیالورونیک روی آن است. روشی قابل رقابت و ارزانقیمت برای ارتقای کیفی جداسازی اسپرم که باعث افزایش تمایل مراکز درمان ناباروری به خرید این نوع محصول شود که در نتیجه، منجر به کارآمدی بیش تر باروری در زوجهای نابارور خواهد شد.
در حال حاضر، درصد قابل توجهی از زوجهای متعددی که به دنبال والد شدن هستند بهدلیل مشکلات کیفی شدید اسپرم از مشکل ناباروری رنج میبرند. انتخاب اسپرم سالم بدون ایجاد هرگونه اختلال در DNA در بیماران دارای مشکل ناباروری مردان از اهمیت زیادی در موفقیت لقاح حاصله برخوردار میباشد.
در سالهای اخیر ظهور تکنولوژی تراشه ریزسیالی با توجه به امکان افزایش کارایی و نیاز به میزان پایینتر نمونه، امیدهای فراوانی را جهت رفع مشکلات یاد شده فراروی پژوهشگران و درمانگران حیطه ناباروری قرار داده است.
کلینیکهای ناباروری و شرکتهای مختلف حوزه ناباروری در دنیا بهدنبال ساخت و معرفی تراشههای ریزسیال کارآمد برای جداسازی اسپرمهای متحرک و دارای خواص مورفولوژیکی کاملاً طبیعی از نمونه فرآوری نشده هستند تا بدون نیاز به سانتریفیوژ یا حجم بالای نمونه بتوان تعداد بالاتری از اسپرمهای بارورکننده را جدا کرد.
در تکنیکهای درمان ناباروری مربوط به مشکلات اسپرم جهت بارورسازی تخمک، یک تکنیک بهینه، جدا کردن و آمادهسازی اسپرم برای دستیابی به نرخ لقاح بالاتر و به دست آوردن جنین با کیفیت بالا است. تا به امروز، متداولترین روشهای مورد استفاده در کلینیکها، سانتریفیوژ با شیب دانسیته میباشد.
با ترکیب کردن تکنولوژی نوظهور تراشههای ریزسیال (میکروفلوئیدیک)، استفاده از بافرهای سازگارتر شرایط بدنی برای جداسازی اسپرم و پوششدهی با میزان پایینتر هیالورونیک اسید -که در واقع از شبیهسازی شرایط طبیعی الهام گرفته و از فرایند طبیعی لقاح میباشد- تخمکها و اسپرمها را میتوان در چندین حفره جداگانه قرار داده و حتی اسپرمهای دارای تحرک بالاتر را در جریان بافری با دبی بالاتر از دبی جریان اسپرم جداسازی نموده و لقاح را در شرایط سریع تر و بهینهتری انجام داد. با این حال، لازم است برای ارزیابی اولیه پیش از تولید تراشه جداساز، با بهرهگیری از علم میکروسیالات و شبیهسازی سهبعدی، نحوه عملکرد تراشه طراحیشده طی روشی غیرفعال، در خصوص توانایی آن در جداسازی اسپرمهای متحرک بر پایه دو ویژگی ذاتی رئوتاکسی و نفوذ اسپرم انجام شود.
برای این منظور، اهداف اصلی این طرح عبارت است از طراحی اولیه تراشه به منظور دارابودن حداکثر کارایی و تعیین نفوذ ذرات اسپرم متحرک در جریان بافری؛ شبیهسازی عددی جداسازی سلولهای اسپرم متحرک در تراشههای طراحی شده و انتخاب بهترین آنها؛بهینهسازی طراحی بر پایه نتایج شبیهسازی و ساخت تراشه جداکننده اسپرم؛پوششدهی و میکرودات کردن کف کانال جداساز اسپرم در تراشه با مشخص کردن دما و شرایط نگهداری دیش حاوی مولکول AH ، انجام آزمایش جهت بررسی اسپرمهای متصل شده از لحاظ مورفولوژی و ساختار کروماتین و تأیید مولکولی HA که توانایی انتخاب اسپرم مناسب را دارد.
هدف اصلی انجام این پژوهش، بیوسیمیلار و در عین حال بر پایه بومیسازی تکنولوژی، کاهش محدودیتهای یادشده با ارائه محصولی کاملاً ملّی و کاهش قیمت تولیدی محصول در عین در دسترس بودن برای کلیه مراکز درمانی در طی زمان میباشد. علاوه بر این، باوجود برتری نسبت به روشهای قبلی، مطالعات بالینی محدودی در مورد استفاده از روش انتخاب اسپرم توسط تراشه میکروفوئیدی و اثرات آن بر کیفیت جنین و نرخ لقاح انجام شده است که نیاز به بررسی بیش تر دارد. بهعلاوه اطلاعات کافی در مورد اثرات تکنیکهای آمادهسازی مایع منی، به ویژه به روش ریزسیال (میکروفلوئیدیک)، بر روی کیفیت اسپرمهای جداشده انجام نشده است که تحقیق حاضر بنا دارد به بررسی بیان ژن PLCZ۱ و TNP۱ پرداخته و پاسخ به این سوال را هم بیابد.